Rozporządzenie Ministra Finansów z 30 września 2025 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów oraz wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych wprowadza trzy zasadnicze zmiany dla podatników prowadzących pełne księgi rachunkowe:
Zmiana obejmuje wszystkich podatników prowadzących księgi rachunkowe. Dla podatników rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych obowiązek dotyczy ewidencji przychodów, składanej w strukturze JPK EWP od 2027 r.
Podstawa prawna: § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 30 września 2025 r. oraz art. 5 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2026 r.
→ JPK ST 2026/2027 - pełny przewodnik dla CFO i głównej księgowej
KSeF i JPK ST to dwa uzupełniające się systemy raportowania podatkowego, które od 2026 r. tworzą jedną spójną strukturę kontroli. Fiskus zyskuje ciągły ślad każdej operacji majątkowej - od faktury zakupu w KSeF przez zapis w ewidencji środków trwałych po ostateczne zbycie lub likwidację składnika.
| Aspekt | KSeF | JPK_ST_KR |
|---|---|---|
| Co zawiera | Faktury ustrukturyzowane (sprzedaż + zakup) | Ewidencja środków trwałych i WNiP |
| Częstotliwość | Bieżąca - każda faktura w czasie rzeczywistym | Roczna (wraz z CIT-8) |
| Format | Faktura FA(3) w XML | Struktura JPK_ST_KR w XML |
| Główna funkcja | Uszczelnienie VAT + dokumentacja obrotu | Kontrola stanu majątku i amortyzacji |
| Powiązanie | Numer KSeF pojawia się w rekordzie ŚT | Rekord ŚT odwołuje się do numeru KSeF |
Mechanizm łączący oba systemy to 32-znakowy numer KSeF, który jest unikalnym identyfikatorem nadawanym każdej fakturze ustrukturyzowanej w momencie jej przyjęcia przez system. Ten sam numer musi później znaleźć się w ewidencji środków trwałych oraz w pliku JPK_ST_KR przekazywanym do urzędu skarbowego.
Konsekwencja praktyczna: przygotowanie do KSeF nie zastępuje przygotowania do JPK ST. Faktura poprawnie przyjęta w KSeF nadal wymaga ręcznego lub półautomatycznego powiązania z konkretnym środkiem trwałym w ewidencji jednostki - i weryfikacji, czy wszystkie wymagane pola rozporządzenia z 30 września 2025 r. zostały wypełnione.
Rozporządzenie z 30 września 2025 r. wprowadza szczegółową listę pól, które muszą znaleźć się w ewidencji dla każdego środka trwałego przyjętego do używania po 1 stycznia 2026 r. Dla składników wprowadzonych wcześniej większość nowych danych nie jest wymagana - to przewidziana ulga przejściowa.
Pełna lista pól obowiązkowych od 2026 r.:
Każda faktura zakupu środka trwałego wystawiona w KSeF musi zostać powiązana z konkretną pozycją w ewidencji, a numer KSeF stanowi element identyfikacyjny łączący dokument sprzedaży ze stanem majątku firmy.
→ Inwentaryzacja środków trwałych na zlecenie - spis z natury
Mechanizm powiązania KSeF z plikiem JPK_ST_KR opiera się na tym samym numerze faktury, który jest przenoszony między systemami przez kolejne etapy operacyjne. Prześledzenie tego przepływu ułatwia zrozumienie, gdzie w praktyce mogą pojawić się błędy.
Schemat przepływu danych:
Ministerstwo Finansów uzyska w ten sposób pełny, ciągły ślad każdej operacji majątkowej - od faktury zakupu przez amortyzację po likwidację. Kontrola podatkowa w klasycznej formie (wezwanie do przedłożenia dokumentów) w większości przypadków przestaje być potrzebna, ponieważ dane są dostępne w systemie fiskusa na bieżąco.
Analiza pierwszych miesięcy funkcjonowania obowiązkowego KSeF (od 1 lutego 2026 r. dla dużych podatników) wskazuje na trzy powtarzające się problemy przy prowadzeniu ewidencji środków trwałych.
Pułapka 1 - data wystawienia faktury różni się od daty nadania numeru KSeF. W trybie online faktura trafia do KSeF niezwłocznie po wystawieniu. W trybie offline24 sprzedawca ma 24 godziny na przesłanie dokumentu do systemu. Oznacza to, że data widniejąca na fakturze i data nadania numeru KSeF mogą się różnić nawet o dobę. Dla ewidencji środków trwałych kluczowa jest data przyjęcia dokumentu księgowego (art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o rachunkowości), a nie data przesłania do KSeF.
Pułapka 2 - brak numeru KSeF przy fakturze, która powinna być wystawiona w systemie. Jeśli w ewidencji środków trwałych znajduje się pozycja bez numeru KSeF, mimo że dokument powinien być wystawiony w systemie, oznacza to jeden z trzech scenariuszy: (1) sprzedawca nieprawidłowo wystawił fakturę poza KSeF, (2) kupujący nie pobrał numeru KSeF do systemu księgowego, (3) faktura pochodzi z okresu przed obowiązkiem KSeF dla danego typu podmiotu. Brak numeru KSeF przy fakturze objętej obowiązkiem jest sygnałem alarmowym dla inspektora skarbowego przy weryfikacji pliku JPK_ST_KR.
Pułapka 3 - różnice między wartością bilansową a podatkową środka trwałego. Środki trwałe mogą być amortyzowane różnie dla celów bilansowych (zgodnie z ustawą o rachunkowości) i podatkowych (zgodnie z ustawą CIT lub PIT). Powstające różnice muszą zostać poprawnie odzwierciedlone w ewidencji i w pliku JPK. W przypadku braku odpowiednich kont pozabilansowych lub błędnego oznaczenia różnic organ podatkowy może wskazać na nieprawidłowość kwalifikacji kosztów, nawet jeśli sama ewidencja formalnie zawiera wszystkie wymagane pola.
Z naszego doświadczenia. W projektach porządkowania ewidencji środków trwałych pod nowe wymogi rozporządzenia z 30 września 2025 r. najczęściej spotykamy trzy typy zaległości: brak identyfikatorów podatkowych kontrahentów przy pozycjach z ostatnich 3-4 lat (~40% bazy przy pierwszej weryfikacji), błędnie przypisane symbole KŚT (~15-25%) oraz nieaktualne dane o osobach materialnie odpowiedzialnych. Każda z tych zaległości blokuje poprawną walidację pierwszego pliku JPK_ST_KR. Trzymiesięczne projekty porządkowania ewidencji "z biurka" zwykle dają gorszy wynik niż dwutygodniowy spis fizyczny z mobilnym zespołem - i tego drugiego podejścia rekomendujemy CFO, którzy chcą mieć pewność przed 31 marca 2027 r.
→ Spis z natury - kompletny przewodnik
Nowy obowiązek prowadzenia ewidencji środków trwałych w formie elektronicznej i przesyłania jej w strukturze JPK dotyczy trzech grup podatników w różnych terminach. Harmonogram obejmuje zarówno podatników CIT, jak i PIT, z odrębnymi datami dla mikroprzedsiębiorstw.
| Grupa podatników | Termin obowiązku KSeF | Pierwszy plik JPK ST |
|---|---|---|
| Duzi podatnicy VAT (obrót >50 mln EUR) | 1 lutego 2026 r. | JPK_ST_KR do 31 marca 2027 r. (z CIT-8 za 2026 r.) |
| Pozostali czynni podatnicy VAT | 1 kwietnia 2026 r. | JPK_ST_KR do 31 marca 2027 r. (z CIT-8 za 2026 r.) |
| Podatnicy PIT (zasady ogólne, liniowy) | 1 kwietnia 2026 r. | JPK ST do 30 kwietnia 2028 r. (za rok 2027) |
| Podatnicy ryczałtu ewidencjonowanego | 1 kwietnia 2026 r. | JPK EWP do 30 kwietnia 2028 r. (za rok 2027) |
| Mikroprzedsiębiorstwa (sprzedaż <10 tys. zł/mies.) | 1 stycznia 2027 r. | JPK ST od 2028 r. |
W praktyce największa fala wdrożenia JPK_ST_KR to podatnicy CIT/PIT na pełnych księgach, którzy są jednocześnie czynnymi podatnikami VAT rozliczającymi się miesięcznie (JPK_V7M) - muszą zamknąć proces do końca marca 2027 r. Ta grupa obejmuje większość spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych, fundacji i stowarzyszeń prowadzących pełne księgi z miesięcznym VAT. Pozostali podatnicy CIT/PIT na pełnych księgach (zwolnieni z VAT, np. usługi medyczne i edukacyjne; rozliczający kwartalnie w JPK_V7K) mają obowiązek dopiero od roku 2027 - pierwszy plik do 31 marca 2028 r. Kryterium podziału to sposób rozliczania VAT, nie sam status CIT/PIT.
→ JPK CIT 2026 - co po JPK ST?
Harmonogram wdrożenia KSeF i JPK ST rozciąga się na trzy lata i wymaga precyzyjnego planowania po stronie działów finansowych. Kluczowe daty do umieszczenia w kalendarzu:
Dla CFO oznacza to konieczność przygotowania ewidencji środków trwałych już w pierwszej połowie 2026 r. - inwentaryzacja fizyczna, weryfikacja zgodności z ewidencją księgową oraz uzupełnienie brakujących pól to prace, które przy średniej wielkości firmy zajmują od 4 do 12 tygodni.
Konsekwencje braku lub nieprawidłowej ewidencji środków trwałych wynikają z dwóch aktów prawnych, a odpowiedzialność karna spoczywa osobiście na kierowniku jednostki.
Art. 77 ustawy o rachunkowości - nieprowadzenie ksiąg rachunkowych, prowadzenie ich wbrew przepisom lub podawanie w księgach nierzetelnych danych podlega karze grzywny lub karze pozbawienia wolności do lat 2. Odpowiedzialność ponosi kierownik jednostki - zarząd spółki, prezes lub w przypadku jednostek bez zarządu właściciel.
Kodeks karny skarbowy (art. 60-61) - nieprowadzenie księgi, prowadzenie jej wbrew przepisom lub uporczywe niewpłacanie podatku podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
Przy pierwszym pliku JPK_ST_KR w 2027 r. szczególnie ryzykowne będą pozycje z brakującym numerem KSeF, błędną datą lub niezgodnością z systemem KSeF, ponieważ organ podatkowy uzyska możliwość automatycznego krzyżowania danych z bazy KSeF z zapisami w JPK_ST_KR.
W praktyce konsekwencje wykraczają poza sankcje karne:
Praktyczne kroki, które warto wykonać przed pierwszym plikiem JPK_ST_KR w marcu 2027 r.:
KSeF automatyzuje przepływ informacji o fakturach zakupu i sprzedaży, ale nie zastępuje inwentaryzacji fizycznej. Dane w systemie mogą pokazywać stan księgowy majątku, natomiast nie potwierdzają, czy każdy środek trwały faktycznie znajduje się w miejscu użytkowania, jest w stanie zdatnym do użytku i przypisany do właściwej osoby materialnie odpowiedzialnej.
Rozporządzenie z 30 września 2025 r. rozszerza zakres danych w ewidencji, ale nie zmienia obowiązku inwentaryzacji wynikającego z art. 26 ustawy o rachunkowości:
Praktycznie oznacza to, że w 2026 r. firmy muszą wykonać dwa równoległe działania: uporządkować ewidencję księgową pod nowe pola rozporządzenia z 30.09.2025 r. (numer KSeF, identyfikator kontrahenta, KŚT) oraz przeprowadzić inwentaryzację fizyczną zgodnie z art. 26 UoR, sparować wynik z ewidencją i zamknąć różnice inwentaryzacyjne przed sporządzeniem sprawozdania finansowego. Dopiero uporządkowana ewidencja plus zweryfikowany stan fizyczny dają wynik, który można bezpiecznie wprowadzić do pierwszego pliku JPK_ST_KR w 2027 r.
W kontekście KSeF i pierwszego JPK_ST_KR firma inwentaryzacyjna pełni rolę dostawcy rzetelnej bazy danych ewidencyjnych. Współpraca z wyspecjalizowanym zespołem ma trzy konkretne zastosowania.
Audyt gotowości ewidencji środków trwałych do JPK_ST_KR - weryfikacja, które z 12 pól wymaganych rozporządzeniem z 30.09.2025 r. są już wypełnione, identyfikacja pozycji bez numeru KSeF, brakujących identyfikatorów kontrahentów i błędnych symboli KŚT. Audyt kończy się listą pozycji wymagających uzupełnienia i szacunkiem czasu potrzebnego na doprowadzenie ewidencji do zgodności z JPK ST.
Inwentaryzacja fizyczna sparowana z KSeF-owymi fakturami zakupu - spis z natury całości środków trwałych, dopasowanie każdej pozycji do faktury źródłowej w KSeF, uzupełnienie brakujących numerów KSeF w ewidencji. Dla firm z rozproszonym majątkiem (wiele lokalizacji, sprzęt IT w rękach pracowników zdalnych) to jedyny sposób na wiarygodne zamknięcie różnic przed 31 marca 2027 r.
Cykliczna inwentaryzacja jako element compliance po pierwszym JPK ST - coroczny spis z natury środków trwałych poza terenem strzeżonym plus co 4 lata dla pozostałych składników, wymagany art. 26 ustawy o rachunkowości. Stały element rocznego cyklu compliance, którego wynik zasila kolejne pliki JPK_ST_KR i chroni jednostkę przed sankcjami z art. 77 UoR i KKS.
→ Inwentaryzacja środków trwałych - pełna oferta
KSeF w połączeniu z JPK_ST_KR to nie kolejny formularz do wypełnienia - to zmiana modelu kontroli podatkowej dla środków trwałych. Fiskus zyskuje ciągły ślad każdej operacji majątkowej, a błędy w ewidencji stają się natychmiast widoczne przy krzyżowej weryfikacji z bazą KSeF.
Najszybsza droga przygotowania to podział projektu na dwa równoległe nurty: nurt księgowy (uzupełnienie 12 nowych pól, integracja z KSeF, testowe generowanie JPK_ST_KR) oraz nurt inwentaryzacyjny (spis z natury środków trwałych, parowanie z fakturami źródłowymi, zamknięcie różnic inwentaryzacyjnych). Firmy, które zaczną prace w drugiej połowie 2026 r., mają realnie 6-9 miesięcy na doprowadzenie ewidencji do stanu gotowego na pierwszy JPK_ST_KR w marcu 2027 r.
Potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu ewidencji środków trwałych do KSeF i pierwszego JPK ST? Skontaktuj się z nami. Po krótkim opisie zakresu - liczba środków trwałych, lokalizacje, stan dotychczasowej ewidencji - przygotujemy plan audytu i zakres współpracy dopasowany do Twojej skali.
Jesteśmy specjalistami od inwentaryzacji i doskonale rozumiemy, jak ważne są dokładne dane dla Twojego biznesu. Potrzebujesz pomocy, porady lub konsultacji? Chętnie Ci pomożemy. Daj nam znać, jak możemy pomóc w zarządzaniu Twoim inwentarzem i zapewnić Ci pełną kontrolę nad danymi.
